เสาชิงช้า แต่เดิมนั้นพระราชพิธีตรียัมพวายตรีปวาย ซึ่งถือเป็นหนึ่งในพระราชพิธีสิบสองเดือนมาตั้งแต่ครั้งสมัยกรุงสุโขทัยและกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีจะทำกันในเดือนอ้าย (ธ.ค.) ครั้นเมื่อถึงในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์จึงได้เปลี่ยนมาทำในเดือนยี่ (ม.ค.) พิธีนี้ถือเป็นพิธีขึ้นปีใหม่ของพราหมณ์ ซึ่งในหนึ่งปีพระอิศวรจะเสด็จมาเยี่ยมโลก 10 วัน พราหมณ์จะประชุมที่เทวสถานพระอิศวรแล้วผูกพรตชำระกายสระเกล้าเตรียมรับเสด็จพระอิศวร
พิธีโล้ชิงช้า มีที่มาจากคัมภีร์เฉลิมไตรภพซึ่งกล่าวว่าพระอุมาเทวีทรงมีความปริวิตกว่าโลกจะถึงกาลวิบัติ พระนางจึงทรงพนันกับพระอิศวร โดยให้พญานาคขึงตนระหว่างต้นพุทราที่แม่น้ำแล้วให้พญานาคแกว่งไกวตัว โดยพระอิศวรทรงยืนขาเดียวในลักษณะไขว่ห้าง เมื่อพญานาคไกวตัวเท้าพระอิศวรนั้นไม่ตกลง แสดงว่าโลกที่ทรงสร้างนั้นมั่นคงแข็งแรงพระอิศวรจึงทรงชนะพนัน ดังนั้นพิธีโล้ชิงช้าจึงเปรียบเสาชิงช้าเป็น “ต้นพุทรา” ช่วงระหว่างเสาคือ “แม่น้ำ” นาลีวันผู้โล้ชิงช้าคือ “พญานาค” โดยมีพระยายืนชิงช้านั่งไขว่ห้างอยู่บนไม้เบญจมาศ เสาชิงช้า รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นด้านหน้าเทวสถานตรงบริเวณที่เป็นใจกลางพระนคร เมื่อมีการสร้างโรงแก๊สขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 จึงย้ายมาตั้งตรงบริเวณปัจจุบัน ส่วนพิธีโล้ชิงช้าซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระราชพิธีได้ยกเลิกไปในสมัยรัชกาลที่ 7 ปัจจุบันการประกอบ พระราชพิธีนี้จะกระทำเป็นการภายในเทวสถานเท่านั้น
ที่อยู่ : หน้าวัดสุทัศน์ฯ ถ.บำรุงเมือง แขวงเสาชิงช้า เขตพระนคร 10200
สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ : ในอดีตเคยใช้เป็นสถานที่ ประกอบพระราชพิธี
รถประจำทาง : 10 12 19 35 42 56 96 รถปรับอากาศ : 42 เวลาทำการ : ทุกวัน 24 ชั่วโมง
ค่าธรรมเนียม-ค่าเข้าชม : ไม่เสียค่าธรรมเนียม
กิจกรรม-เทศกาล : Songkarn Festival (13 เม.ย.) ขึ้นทะเบียนโบราณสถาน : 2492
ที่จอดรถ : บริเวณศาลาว่าการกทม
