จันทบุรี หรือเมืองจันท์ตั้งอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกของไทย อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 245 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 6,338 ตารางกิโลเมตร เป็นเมืองหนึ่งที่อุดมสมบูรณ์ดินฟ้าอากาศเอื้ออำนวยต่อการปลูกผลไม้หลายชนิด โดยเฉพาะทุเรียน เงาะ มังคุด และพืชผลทางเกษตรอื่นๆ เช่น พริกไทย ยางพารา เป็นศูนย์กลางธุรกิจด้านอัญมณี และมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจมากมาย ไม่ว่าจะเป็นภูเขา ป่าไม้ น้ำตก ชายทะเลและโบราณสถาน โบราณวัตถุต่างๆ
ประวัติ จันทบุรี เป็นเมืองเก่าแก่ มีอายุไม่ต่ำกว่า 1,000 ปีมาแล้วเริ่มมีการตั้งเมืองครั้งแรกที่บริเวณหน้าเขาสระบาปโดยชนชาวขอม ต่อมาได้ย้ายมาสร้างเมืองใหม่ที่บ้านลุ่มซึ่งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำจันทบุรีเมื่อ ปี พ.ศ 2200 และหลังจากกรุงศรีอยุธยาเสียแก่ พม่าในปีพ.ศ 2310 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้เข้ายึดเมืองจันทบุรีเพื่อใช้เป็นแหล่งสะสม เบียงอาหารและรวบรวมกำลังพลเพื่อ ใช้ในการกอบกู้กรุงศรีอยุธยาคืนจากพม่า ในสมัยสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงย้ายเมืองไปตั้งที่บ้านเนินวงซึ่งอยู่ในที่สูงเพื่อเป็น ที่มั่นในการป้องกันการรุกรานของญวนแต่เนื่องจากห่างไกลจากแหล่งน้ำในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงย้าย เมืองจันทบุรีกลับมาตั้งที่บ้านลุ่มตามเดิมตราบจนทุกวันนี้ในปี พ.ศ 2436 เกิดกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศษและฝรั่งเศษได้เข้ามายึดครองเมืองจันทบุรี ไว้นานถึง 11 ปี จนไทยต้องยอมยกดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงให้กับฝรั่งเศษเพื่อแลกเมืองจันทบุรีกลับคืนมา ต่อมาในปีพ.ศ 2476 ได้มีการจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินขึ้นใหม่ เมืองจันทบุรี จึงมีฐานะเป็นจังหวัดมาจนถึงทุกวันนี้
ทิศเหนือ ติดต่อจังหวัด สระแก้ว ฉะเชิงเทรา และ ชลบุรี ทิศใต้ ติดต่ออ่าวไทย ทิศตะวันออก ติดต่อจังหวัดตราด และราชอาณาจักรกัมพูชา ทิศตะวันตก ติดต่อจังหวัดระยอง การปกครอง จันทบุรีแบ่งการปกครองออกเป็นอำเภอเมือง อำเภอท่าใหม่ อำเภอขลุง อำเภอแหลมสิงห์ อำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอมะขาม อำเภอสอยดาว อำเภอนายายอาม อำเภอแก่งหางแมว และกิ่งอำเภอเขาคิชฌกูฎ การเดินทาง ทางรถยนต์ จากกรุงเทพฯ สามารถไปได้ 3 เส็นทาง ได้แก่ 1.เส็นทางสายกรุงเทพฯ – ชลบุรี- พัทยา –บ้านฉาง- ระยอง –จันทบุรี ( ทางหลวงหมายเลข 3) ระยะทางประมาณ 291 กิโลเมตร 2.เส็นทางสายกรุงเทพ ฯ- ชลบุรี-ศรีราชา- ระยอง-จันทบุรี ( ผ่านทางหลวงหมายเลข36 ) ระยะทางประมาณ 254 กิโลเมตร 3. เส็นทางสายกรุงเทพฯ- ชลบุรี –แกลง –จันทบุรี (ผ่านทางหลวงหมายเลข344) ระยะทางประมาณ 245 กิโลเมตร รถโดยสารประจำทาง รถโดยสารปรับอากาศ ออกจากสถานีขนส่งสายตะวันออก (เอกมัย ) ทุกวัน สอบถามรายละเอียดโทร. 391-8097 นอกจากนี้ยังมีรถโดยสารปรับอากาศของบริษัทเดินรถเอกชนวิ่งบริการได้แก่ เชิดชัยทัวร์ โทร. 391-2237,(039)350384, 350357 พรนิภาทัวร์. 391-5179, (039) 31178 ศุภรัตน์ทัวน์ โทร. 391-2231, (039) 312011 รถโดยสารธรรมดา ออกจากสถานีขนส่งสายตะวันออก ( เอกมัย ) ทุกวัน สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. 391-2504 นอกจากนี้ยังมีรถโยสารจากจันทบุรีไปยังจังหวัดอื่นๆ เช่น นครราชสีมา ตราด ระยอง สระแก้ว สระบุรี บุรีรัมย์ ปราจีนบุรี ตาก ราละเอียดติดต่อสถานีขนส่งจังหวัดจันทบุรีโทร .(039) 311299
งานประเพณีของดีเมืองจันท์วันผลไม้ จัดในช่วงเดือนพฤษภาคมของทุกปี ณ สนามกีฬากลางจังหวัด มีการแห่ขบวนรถผลไม้ การประกวดผลไม้ ประกวดธิดาชาวสวน แข่งขันกินทุเรียน ประกวดสุนัขพันธุ์หลังอาน การออกร้านจำหน่ายอัญมณี และร้านของกลุ่มเกษตร งานนมัสการรอยพระพุทธบาทหลวง จัดในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 2 ณ บริเวณเขาคิชฌกูฏ ตำบลพลวง อำเภอมะขาม ภายในงานมีการจัดบวงสรวงเทวดาอารักษ์ พิธีปิดทองรอยพระพุทธบาท การจัดเดินป่าขึ้นยอดเขาคิชฌกูฏ งานปิดทองพระพุทธไสยาสน์ จัดประมาณช่วงใกล้เทศกาลตรุษจีน บริเวณวัดไผ่ล้อม มีการแสดงธรรมเทศนาและจัดแสดงมหรสพ ประเพณีชักพระบาท จัดในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ณ วัดตะปอนใหญ่ อำเภอขลุง เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมากว่า 100 ปีแล้ว ภายในงานมีการรดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ และมีการแข่งขัน การชกเย่อเกวียน โดยมีม้วนภาพเขียนรอยพระพุทธบาทอยู่ตรงกลางช่วงกลางคืนมีมหรสพ งานตากสินรำลึก จัดในช่วงปีใหม่ ณ สนามกีฬากลางจังหวัด ภายในงานมีการออกร้านจากหน่วยงานของรัฐและเอกชน จัดแสดงนิทรรศการและจำหน่ายสินค้ามากมาย
ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 3933 0180, 0 3933 0103 ศูนย์ส่งเสริมการท่องเที่ยวเทศบาล โทร. 0 3935 0224 สมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยว (สทจ.) โทร. 0 3931 2567 สถานีขนส่ง โทร. 0 3931 1299 สำนักงานจังหวัดจันทบุรี 311011 สำนักงานจังหวัดจันทบุรี โทร. 0 3931 1001 เหตุด่วน เหตุร้าย โทร. 191 ตำรวทางหลวง โทร. 193 เพลิงไหม้ โทร. 199 สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง โทร. 0 3931 1111 โรงพยาลขลุง โทร. 0 3944 1644 โรงพยาบาลเขาสอยดาว โทร. 0 3938 1376-7 โรงพยาบาลตากสิน โทร. 0 3932 1759 โรงพยาบาลท่าใหม่ โทร. 0 3943 1001-2 โรงพยาบาลโป่งน้ำร้อน โทร. 0 3938 7112 โรงพยาบาลสิริเวช โทร. 0 3934 4244 โรงพยาบาลพระปกเกล้า 311611-3,324975
สินค้าพื้นเมืองที่ขึ้นชื่อของจันทบุรีที่เหมาะแก่การซื้อเป็นของใช้ของฝากมีมากมายหลายประเภท ได้แก่ หัตถกรรมเสื่อกก หรือ เสื่อจันทบูร หาซื้อได้จากร้านค้าในตัวเมืองและแหล่งผลิตที่บ้านบางสระเก้า อัญมณี แหล่งใหญ่อยู่ที่ถนนศรีจันท์และตรอกกระจ่างในตัวเมือง ผลิตภัณฑ์อาหารทะเล จำพวกกุ้งแห้ง ปลาหมึกแห้ง กะปิ น้ำปลา เครื่องเทศต่างๆพริกไทย ใบชะมวง ก๋วยเตี๋ยวเส้นจันท์ หาซื้อได้ที่ตลาดสดและร้านค้าในตัวเมือง ผลไม้ เช่นทุเรียน เงาะ มังคุด กระท้อน ลางสาด และระกำหวาน หาซื้อได้ทั่วไป มีมากในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน นอกจากนี้ยังมีอาหารการกินที่ผู้มาเที่ยวเมืองจันทร์นิยมหารับประทานกัน ได้แก่ ก๋วยเตี๋ยวเนื้อ-หมูเลียง หมูชะมวง ทุเรียนกวน และทองม้วนนิ่ม อำเภอท่าใหม่
