จังหวัดนครนายก เป็นจังหวัดในภาคกลาง สันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี มีหลักฐานแนวกำแพงเนินดินและสันคู อยู่ที่ตำบลดงละคร แต่ชื่อ นครนากยก นั้นปรากฏหลักฐานในสมัยอยุธยา เป็นเมืองหน้าด่านทางทิศตะวันออกในสมัยพระเจ้าอู่ทองในปี พ.ศ.2437 รัชกาลที่ 5 ทรงจัดลักษณะการปกครอง โดยแบ่งเป็นมณฑล นครนายกได้เข้าไปอยู่ในเขตมณฑลปราจีนบุรี จนเมื่อ พ.ศ.2445 ทรงเลิกธรรมเนียมการมีเจ้าครองเมือง และให้มีตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดขึ้นแทน และในช่วง พ.ศ. 2486 - 2489 นครนายกได้โอนไปรวมกับจังหวัดปราจีนบุรีและสระบุรี หลังจากนั้นจึงแยกเป็นจังหวัดอิสระ จังหวัดนครนายกเดิมชื่อ บ้านนา เล่ากันว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา ดินแดนของนครนายกเป็นป่ารกชัฏเป็นที่ดอน ทำนาหรือทำการเพาะปลูกอะไรไม่ค่อยได้ผล มีไข้ป่าชุกชุม ผู้คนจึงพากันอพยพไปอยู่ที่อื่น จนกลายเป็นเมืองร้าง ต่อมาพระมหากษัตริย์ทรงทราบความเดือนร้อนของชาวเมืองจึงโปรดให้ยกเลิกภาษีค่านา เพื่อจูงใจให้ชาวเมืองอยู่ที่เดิม ทำให้มีผู้คนอพยพมาอยู่เพิ่มมากขึ้นจนเป็นชุมชนใหญ่ และเรียกเมืองนี้กันติดปากว่า " เมืองนา - ยก " ภายหลังกลายเป็นนครนายก จนทุกวันนี้
ลักษณะภูมิประเทศ จังหวัดนครนายก มีพื้นที่ 2,122 ตารางกิโลเมตร สภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบอยู่ในหุบเขา ตอนเหนือและตะวันออกเป็นเนินสูง และป่าเขาติดต่อกับเขาดงพญาเย็น ส่วนทางตอนกลางและตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม ภูเขาที่สำคัญคือ เขาใหญ่ เขาเขียว เขาชะโงก และเขานางรอง เป็นต้น ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารและเกิดน้ำตก ที่สวยงามหลายแห่ง
การเดินทาง ทางรถยนต์ จากกรุงเทพฯ ไปนครนายกสามารถไปได้ 2 เส้นทาง เส้นทางแรก ไปตามทางหลวงหมายเลข 305 เลียบคลองรังสิต ผ่านอำเภอองครักษ์ ระยะทาง 107 กิโลเมตร ส่วนเส้นทางที่ 2 ตามทางหลวงหมายเลข 1 เลี้ยวขวาที่แยกหินกองไปตามถนนสุวรรณศร ทางหลวงหมายเลข 33 จนถึงนครนายก รวมระยะทาง 137 กิโลเมตร
รถโดยสารประจำทาง - รถโดยสารธรรมดา มีรถออกจากสถานีขนส่ง สายตะวันออกเฉียงเหนือ ถนนกำแพงเพชร 2 ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 05.00 น. - 19.00 น. โดยรถจะออกทุก ๆ 20 นาที รายละเอียดติดต่อ โทร.936-2852-66 - รถโดยสารปรับอากาศออกจากสถานีขนส่ง สายตะวันออกเฉียงเหนือทุกวัน ตั้งแต่เวลา 05.00-18.00 น. โดยจะออกจากสถานีทุกๆ 30 นาที รายละเอียดติดต่อ โทร. 936-2852-66
สินค้าพื้นเมืองของนครนายก มีทั้งที่เป็นของกินของใช้ และตลอดจนผลิตภัณฑ์พืชผักผลไม้ที่ขึ้นชื่อนานาชนิด อาทิ มะปรางหวาน ส้มโอ ทุเรียน ส้มเขียวหวาน หน่อไม้หวาน มะนาว ฯลฯ และสินค้าประเภทศิลปหัตถกรรมที่เป็นที่แพร่หลาย มีดังนี้คือ
ผลิตภัณฑ์หินอ่อน แหล่งผลิตอยู่ใกล้โรงพยาบาลนครนายก อำเภอเมือง และที่ทางแยกเข้าโรงเรียนายร้อย จปร. สินค้าที่ผลิตได้แก่ แจกัน กาน้ำ นาฬิกา กำไล โคมไฟ ป้ายชื่อ เป็นต้น
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสาริกา อำเภอเมือง ทำเป็นเรือใบ นกยูง รูปหน้าคน มีขายบริเวณน้ำตกสาริกา นางรอง และวังตะไคร้
ไม้กวาด มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลสาริกา อำเภอเมือง ตำบลนาหินลาด ตำบลโคกกรวด ตำบลหนองแสง อำเภอปากพลี ไม้กวาดนี้ทำด้วยหญ้าพงช้างด้ามทำด้วยไม้โมก และไม้ไผ่หินหาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไป ในจังหวัดนครนายก
พรมทอจากเศษผ้า มีแหล่งผลิตอยู่ที่ตำบลเขาเพิ่ม อำเภอบ้านนา ทำเป็นพรมเช็ดเท้า พรมปูที่นอน มีหลายขนาด หาซื้อได้ตามร้านเฟอร์นิเจอร์ ในตลาดบ้านนาและอำเภอเมืองนครนายก
ผลิตภัณฑ์จากดินเผา มีแหล่งผลิตอย่ตที่ตำบลหนองเคี่ยม ตำบลป่าขะ อำเภอบ้านนาทำเป็นเซรามิค รูปตุ๊กตา กาน้ำ แก้วน้ำ ฯลฯ
ขนมเปี๊ยะ แหล่งทำอยู่ที่ตลาดบ้านนา อำเภอบ้านนา เป็นขนมเปี๊ยะ เชลล์ชวนชิม หาซื้อได้ตามร้านค้าในจังหวัดนครนายก
กล้วยฉาบ มันฉาบ เผือกฉาบ มีแหล่งผลิตอยู่ที่ ตำบลสาริกา อำเภอเมือง มีขายที่บริเวณน้ำตกสาริกาและนางรอง
ผลไม้แช่อิ่ม ได้แก่ มะเฟือง มะดัน มะขาม มะม่วง กระท้อน มะนาว มะกรูด เป็นต้น มีวางขายอยู่บริเวณทางแยกบ้านใหญ่ อำเภอเมืองนครนายก
งานมะปรางหวานนครนายก จัดขึ้นช่วงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปีบริเวณถนนสุวรรณศร ใกล้สี่แยกนครนายก มีวัตถุประสงค์ เพื่อแนะนำเผยแพร่มะปรางหวาน ผลิตผลทางการเกษตรและสินค้าหัตถกรรม ในงานจะมีการประกวดขบวนแห่ผลิตผลทางการเกษตร การประกวดมะปราง และพืชผลทางการเกษตร ประกวดธิดามะปรางหวาน และจัดให้มีการจำหน่ายสินค้าราคาถูก
งานของดีที่นครนายก จัดในช่วงเทศกาลเข้าพรรษาของทุกปีที่บริเวณถนนสุวรรณศร ใกล้สี่แยกนครนายก จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่สินค้าและผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อของจังหวัด และเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด ในงานมีการประกวดผลผลิตทางการเกษตร อาหาร มีการแสดงของนักเรียน การออกร้านนิทรรศการของหน่วยราชการและภาคเอกชน ตลอดจนการจัดจำหน่ายสินค้าราคาถูก
งานสารทไทยและแข่งเรือจังหวัดนครนายก จัดในช่วงเดือนกันยายนของทุกปี บริเวณริมคลอง 29 หน้าโรงเรียนวัดทวีพูลรังสรรค์ ตำบลทรายมูล อำเภอองครักษ์ ในงานมีการจัดแข่งขันเรือยาวประเภทต่างๆการทำบุญวันสารทไทย กลางคืนมีการแสดงมหรสพ
