หนองบัวลำภู เดิมเคยเป็นอําเภอหนึ่งของจังหวัดอุดรธานี อยู่ห่างจากจังหวัดอุดรธานีประมาณ46กิโลเมตร ( มีระยะทางห่างจากกรุงเทพฯ โดยเส้นทางรถยนต์ประมาณ 568 กิโลเมตร) ในอดีต จังหวัดหนองบัวลําภูเป็นเมืองโบราณที่ก่อตั้งมาแล้วไม่น้อยกว่า 900 ปี เดิมเป็นดินแดนที่ขึ้นต่อกรุงศรีสัตตนาคนหุต มีชื่อว่า " เมืองหนองบัวลุ่มภู นครเขื่อนขันธกาบแก้วบัวบาน " เนื่องจากรัฐบาลมีนโยบายในการกระจายอํานาจมายังส่วนภูมิภาค เพื่อประโยชน์ในด้านการปกครอง การให้บริการของรัฐ การอํานวยความสะดวกแก่ประชาชน การส่งเสริมให้ท้องที่เจริญยิ่งขึ้น ตลอดจนเพื่อความมั่นคงของชาติ ประกอบกับจังหวัดอุดรธานีมีอาณาเขตกว้างขวางและมีพลเมืองมาก จึงเห็นสมควรแยกอําเภอต่างๆ บางอําเภอ ตั้งขึ้นเป็นจังหวัด โดยได้รับการสถาปนาให้เป็นจังหวัดหนองบัวลําภูอย่างเป็นทางการ ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2536 เป็นต้นไป
ลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดหนองบัวลําภู ตั้งอยู่บนที่ราบสูงภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย อยู่ในเขตที่ราบลุ่มเชิงเขาภูพานคํา ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบสูงสลับกับแนวเขาด้านทิศตะวันออก มีภูเขาและป่าติดต่อกันตั้งแต่อําเภอสุวรรณคูหา ทอดยาวไปตามอําเภอเมืองหนองบัวลําภู จนถึงแนวเทือกเขาภูพานในเขตอําเภอโนนสังทางด้านจังหวัดขอนแก่นพื้นที่ในบริเวณดังกล่าวจึงเป็นที่ราบสูงและค่อยๆ ลาดเอียงไปทางอําเภอนากลาง อําเภอศรีบุญเรือง ซึ่งเป็นที่ราบลุ่มเหมาะกับการทํานาโดยทั่วไป
อาณาเขตและการปกครองของจังหวัดหนองบัวลำภู ทิศเหนือ จดจังหวัดอุดรธานี ทิศตะวันออก จดจังหวัดอุดรธานี ทิศตะวันตก จดจังหวัดเลย ทิศใต้ จดจังหวัดขอนแก่น จังหวัดหนองบัวลําภู แบ่งการปกครองออกเป็น 5 อําเภอ คือ อําเภอเมืองหนองบัวลําภู อําเภอโนนสัง อําเภอศรีบุญเรือง อําเภอนากลาง และอําเภอสุวรรณคูหา มีพื้นที่การปกครองทั้งสิ้น 3,859.086 ตารางกิโลเมตร
การเดินทาง ทางรถยนต์ จากกรุงเทพฯ ไปตามทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ถึงจังหวัดสระบุรี บริเวณกิโลเมตรที่ 107 แยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) ผ่านจังหวัดนครราชสีมา จังหวัดขอนแก่น จังหวัดอุดรธานี ถึงจังหวัดหนองบัวลําภู รวมระยะทาง 608 กิโลเมตร
ทางรถโดยสารประจําทาง มีทั้งรถโดยสารธรรมดาและรถปรับอากาศที่วิ่งระหว่างกรุงเทพฯ-หนองบัวลําภู ของบริษัทชุมแพทัวร์ โทร. 272-5261 ออกจากสถานีขนส่งสายตะวันออกเฉียงเหนือ ถนนกําแพงเพชร 2 ทุกวัน นอกจากนี้ยังมีรถโดยสารธรรมดาและปรับอากาศ ซึ่งเป็นรถโดยสารที่วิ่งระหว่างกรุงเทพฯ อุดรธานี จากนั้นใช้รถโดยสารที่วิ่งระหว่างอุดรธานี-หนองบัวลําภู รายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อสอบถามได้ที่ โทร 936-2852-66
ทางรถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทย จัดขบวนรถด่วนและรถเร็ว ออกจากสถานีรถไฟกรุงเทพฯ (หัวลําโพง) ทุกวันเป็นรถไฟที่วิ่งระหว่างกรุงเทพฯ-อุดรธานี จากนั้นใช้รถโดยสารประจําทางที่วิ่งระหว่างอุดรธานี-หนองบัวลําภู รายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อสอบถามได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. 223-7010, 223-7020
ทางเครื่องบิน บริษัทการบินไทย จํากัด (มหาชน) จัดบริการเครื่องบินรับส่งผู้โดยสารระหว่างกรุงเทพฯ-อุดรธานี ทุกวัน สอบถามรายละเอียดได้ที่ บริษัทการบินไทย จํากัด (มหาชน) ถนนหลานหลวง กรุงเทพฯ โทร. 280-0060, 628-2000 จังหวัดอุดรธานี โทร. (042) 243222 และ 246697 หรือที่สนามบิน โทร. (042) 246567 และ 246644
บริการขนส่งภายในจังหวัด มีรถสองแถวบริการวิ่งรอบๆ ตัวเมืองหนองบัวลําภูพร้อมทั้งรถเมลประจําทางวิ่งระหว่างตัวจังหวัดไปยังอําเภอต่างๆ ครบทุกอําเภอ
การเดินทางจากจังหวัดหนองบัวลําภูไปยังจังหวัดต่างๆ จังหวัดหนองบัวลําภู - จังหวัดอุดรธานี รถออกเวลา 06.00 น. จนถึง 19.30น. (รถโดยสารธรรมดา) จังหวัดหนองบัวลําภู - จังหวัดเลย รถออกเวลา 06.00 น. จนถึง 19.30น. (รถโดยสารธรรมดา) จังหวัดหนองบัวลําภู - จังหวัดกรุงเทพฯ รถออกเวลา 19.30 น. (รถปรับอากาศ บริษัทชุมแพทัวร์ โทร. (042) 311051) จังหวัดหนองบัวลําภู - จังหวัดเชียงใหม่ รถออกเวลา 08.20 น. , 17.45 น.(รถธรรมดา) และเวลา 21.20 น. รถปรับอากาศ มี 2 บริษัท คือ บริษัทหนองบัวลําภูเดินรถ โทร. (042) 311057, 311051 และบริษัทจักรพงษ์ทัวร์ โทร. (042) 221121, 247787
