ร้อยเอ็ด เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่กึ่งกลางของภาคอีสาน มานานกว่า 200 ปี อดีตเคยเป็นเมืองใหญ่ที่รุ่งเรืองมาก ชื่อว่า " สาเกตุนคร " มีประตูเข้าเมือง 11 ประตู เมืองขึ้น 11 เมือง แต่ปัจจุบันได้มีการพัฒนาในด้านต่างๆมากมายเมืองร้อยเอ็ดเป็นเมืองแห่งบึงพลาญชัย และมีส่วนหนึ่งของทุ่งกุลาร้องไห้ที่มีชื่อเสียง ซึ่งมีเนื้อที่กว้างใหญ่ ถึงสองล้านไร่เศษ ขณะนี้กําลังได้รับการพัฒนาเพื่อให้เป็นแผ่นดินแห่งความอุดมสมบูรณ์ จนแทบจะหาร่องรอยแห่งอดีตไม่พบ ประวัติศาสตร์ของเมืองร้อยเอ็ด เริ่มปรากฏขึ้นในราวสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย โดยมีเจ้าลาวจากนครจัมปาศักดิ์ได้เดินทางมาตั้งบ้านเรือนในบริเวณที่เป็นอําเภอสุวรรณภูมิในปัจจุบัน ต่อมาได้มาพึ่งพระบรมโพธิสมภารสมเด็จพระบรมราชาที่ 3 แห่งกรุงศรีอยุธยา ในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ได้ย้ายเมืองใหม่มาตั้งที่บริเวณเมืองร้อยเอ็ดปัจจุบัน ส่วนเมืองสุวรรณภูมิเดิมก็ยังคงมีอยู่ในสมัยสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เจ้าอนุวงศ์เวียงจันทนคิดกบฎต่อกรุงเทพฯ ได้ยกทัพเข้ามาตีหัวเมืองรายทางจนถึงนครราชสีมาแต่ก็ถูกทัพไทยตีแตกพ่ายไปในที่สุด นอกจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์แล้ว ยังพบหลักฐานทางโบราณคดีแสดงการอยู่อาศัยของคนมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์เช่นกัน และรวมทั้งเคยเป็นดินแดนที่อยู่ในเขตอิทธิพลของอาณาจักรขอมโบราณ เพราะพบโบราณสถานแบบขอมหลายแห่ง เช่น กู่พระโกนา อําเภอสุวรรณภูมิ กู่กาสิงห์ อําเภอเกษตรวิสัย ปรางค์กู อําเภอธวัชบุรี เป็นต้น
ลักษณะภูมิประเทศ เป็นที่ราบสูง มีทุ่งกว้าง ดินปั้นทราย ส่วนมากเป็นดินเค็ม ดังนั้นจังหวัดร้อยเอ็ด จึงมีบ่อเกลือสินเธาว์มากแห่งหนึ่งในภาคอีสาน แหล่งน้ำสําคัญคือ ลําน้ำชี ลําน้ำมูล ลําน้ำยัง ลําน้ำเตา ลําน้ำพลับเพลา และลําน้ำเสียว
อาณาเขตและการปกครอง ทิศเหนือ จดอําเภอกมลาไสย์ อําเภอกุฉินารายณ์ อําเภอร่องคํา จังหวัดกาฬสินธุ์ และอําเภอคําชะอี จังหวัดมุกดาหาร ทิศใต้ จดอําเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์ และอําเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ทิศตะวันออก จดอําเภอเมือง อําเภอเลิงนกทา อําเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร ทิศตะวันตก จดอําเภอเมือง อําเภอวาปีปทุม และ อําเภอพยัคฆ์ภูมิ จังหวัดมหาสารคาม
ร้อยเอ็ด มีเนื้อที่ 8,299.4 ตารางกิโลเมตร และแบ่งการปกครองออกเป็น 17 อําเภอ และ 2 กิ่งอําเภอ คือ อําเภอเมืองร้อยเอ็ด อําเภอเกษตรวิสัย อําเภอปทุมรัตน์ อําเภอจตุรพักตร์พิมาน อําเภอธวัชบุรี อําเภอพนมไพร อําเภอโพนทอง อําเภอเสลภูมิ อําเภอสุวรรณภูมิ อําเภออาจสามารถ อําเภอหนองพอก อําเภอเมืองสรวง อําเภอโพธิ์ชัย อําเภอโพนทราย อําเภอเมยวดี อําเภอศรีสมเด็จ อําเภอจังหาร กิ่งอําเภอเชียงขวั และกิ่งอําเภอหนองฮี
ระยะทางจากอําเภอเมืองร้อยเอ็ดไปยังอําเภอและกิ่งอําเภอต่างๆ อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอจังหาร 10 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอธวัชบุรี 12 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอศรีสมเด็จ 25 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอจตุรพักตร์พิมาน 26 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอเมืองสรวง 26 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอเสลภูมิ 34 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภออาจสามารถ 34 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอโพนทอง 47 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอเกษตรวิสัย 47 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอสุวรรณภูมิ 52 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอโพธิ์ชัย 58 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอพนมไพร 64 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอหนองพอก 73 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอเมยวดี 73 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอโพนทราย 79 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - อําเภอปทุมรัตน์ 85 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - กิ่งอําเภอเชียงขวัญ 18 กิโลเมตร อําเภอเมืองร้อยเอ็ด - กิ่งอําเภอหนองฮี 76 กิโลเมตร
การเดินทาง ตัวเมืองร้อยเอ็ดอยู่ห่างจากกรุงเทพฯไปตามทางรถยนต์ 512 กิโลเมตร สามารถเดินทางได้ดังนี้ ทางรถยนต์ ทางที่สะดวกและสั้นที่สุด คือใช้เส้นทาง กรุงเทพฯ ผ่านสระบุรี-นครราชสีมา-บ้านไผ่-มหาสารคาม ถึงจังหวัดร้อยเอ็ดใช้เวลาเดินทางประมาณ 6 ชั่วโมง
ทางรถไฟ ต้องไปลงที่จังหวัดขอนแก่น แล้วต่อรถยนต์โดยสารเข้าจังหวัดร้อยเอ็ด รายละเอียดเพิ่มเติมสอบถามได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. 223-7010,223-7020
ทางเครื่องบิน ต้องไปลงที่จังหวัดขอนแก่นแล้วต่อรถยนต์โดยสารเข้าจังหวัดร้อยเอ็ด สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ บริษัทการบินไทย จํากัด (มหาชน) โทร. 280-0060, 628-2000
ทางรถโดยสารประจําทาง จากสถานีขนส่งสายตะวันออกเฉียงเหนือ ถนนกําแพงเพชร มีรถโดยสารทั้งธรรมดา และปรับอากาศไปจังหวัดร้อยเอ็ดวันละหลายเที่ยว สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. 936-2852-66 จากจังหวัดร้อยเอ็ดมากรุงเทพฯ รถออกจากสถานีขนส่งร้อยเอ็ด ถนนเทวาภิบาล โทร. (034) 511939, 512546 รถธรรมดา เริ่มเวลา 05.00-21.10 น. ออกทุกๆ 1 ชั่วโมง ทุกวัน รถปรับอากาศ เริ่มเวลา08.00-21.30น.ออกทุกๆ1ชั่วโมงทุกวัน
ประเพณีกินข้าวปุ้นบุญผะเหวด เริ่มจัดขึ้นเมื่อปีพ.ศ.2534 และจะจัดเป็นประจําทุกปี ในวันที่ 1-2 มีนาคมของทุกปี ณ บริเวณสวนสมเด็จฯ และบึงพลาญชัย บุญผะเหวด หรือทางภาคกลางเรียกว่า " บุญมหาชาติ " นิยมจัดในช่วงเดือนสี่ เป็นงานบุญที่พระเทศน์มหาเวสสันดรชาดก เรียกการเทศน์นี้ว่า " เทศก์มหาชาติ " มีการแห่ขบวนผะเหวด 13 ขบวน ตามกัณฑ์เทศนมหาชาติ จากอำเภอและหน่วยงานต่างๆ บริเวณรอบบึงพลาญชัยด้านในก็จัดเป็นร้านข้าวปุ้น (ขนมจีน) ไว้คอยบริการฟรีสําหรับผู้มาร่วมงาน นอกจากนี้ยังจัดให้มีการประกวดศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้านอีสาน เช่น พานบายศรีสู่ขวัญ เป็นต้น
ประเพณีการแข่งเรือ เป็นงานประเพณีที่สําคัญของจังหวัดร้อยเอ็ด โดยจัดให้มีขึ้นทุกปี ที่บึงพลาชัย ในราวปลายเดือนธันวาคม
ประเพณีแห่เทียนพรรษา จัดข้ยนในวันอาสาฬหบูชาของทุกปี ณ บริเวณสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์โดยขบวนแห่ต้นเทียน แต่ละวัดซึ่งได้รับการตกแต่งอย่างสวยงามด้วยดอกไม้สีสวยสดและสาวงามจะเคลื่อนขบวนจากคุ้มต่างๆ ผ่านตลาดไปยังบริเวณหน้าศาลาจตุรมุข ในบริเวณสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ เพื่อร่วม ประกวดต้นเทียนและขบวนแห่ต้นเทียน ซึ่งมีการรําเซิ้งแบบอีสาน ประกอบด้วย
ประเพณีบุญบั้งไฟ จัดตามอําเภอต่างๆ ภายในจังหวัดช่วงเดือนหกถึงเดือนเจ็ด มีขบวนแห่บั้งไฟซึ่งจัดอย่างสวยงาม แสดงถึงประเพณีและวัฒนธรรมพื้นบ้านโดยเฉพาะที่อําเภอพนมไพร และอําเภอสุวรรณภูมิมีขบวนแห่ที่จัดอย่างยิ่งใหญ่ไม่แพ้ระดับจังหวัดประชาชนภายในจังหวัดและจังหวัดข้างเคียงได้เดินทางมาชมเป็นจํานวนมาก