สุรินทร์ เป็นจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมาอันยาวนานจังหวัดหนึ่ง แต่จังหวัดสุรินทร์ไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่นอนว่ามีประวัติศาสตร์ความเป็นมาอย่างไร อาศัยเพียงขอสันนิษฐาน ของนักประวัติศาสตร์นักโบราณคดีตลอดจนคําบอกเล่าของผู้สูงอายุที่เล่าต่อๆ กันมา โดยเชื่อกันว่าเมืองสุรินทร์ถูกสร้างขึ้นเมื่อประมาณ 2,000 ปีล่วงมาแล้ว ในสมัยที่พวกขอมมีอํานาจอยู่ในบริเวณนี้ เมื่อขอมเสื่อมอํานาจลงเมืองสุรินทร์ได้ถูกทิ้งร้างจนกลายเป็นป่าดงอยู่นาน จนกระทั่งปีพ.ศ.2306จึงปรากฏหลักฐานว่าหลวงสุรินทร์ภักดี (เชียงปุม) ซึ่งเดิมเป็นหัวหน้าหมู่บ้านเมืองที ได้ขอให้เจ้าเมืองพิมาย กราบบังคมทูลขอพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากพระเจ้าอยู่หัวพระที่นั่งสุริยามรินทร์ ย้ายหมู่บ้านจากบ้านเมืองที มาตั้งอยู่บริเวณบ้านคูประทาย บริเวณซึ่งเป็นที่ตั้งเมืองสุรินทร์ในปัจจุบันนี้ เนื่องจากเห็นว่าเป็นบริเวณที่มีชัยภูมิเหมาะสม มีกําแพงค่ายคูล้อมรอบ 2 ชั้นมีน้ำอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การประกอบอาชีพและอยู่อาศัย ต่อมาหลวงสิรินทรภักดีได้กระทําความดีความชอบเป็นที่โปรดปราน จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกบ้านคูประทายเป็น เมืองประทายสมันต์ และเลื่อนบรรดาศักดิ์หลวงสุรินทรภักดี เป็นพระสุรินทรภักดีศรีณรงค์จางวาง ให้เป็นเจ้าเมืองปกครอง ในปี พ.ศ.2329 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อ เมืองประทายสมันต์ เป็นเมืองสุรินทร์ตามสร้อยบรรดาศักดิ์ของเจ้าเมือง
อาณาเขตและการปกครอง สุรินทร์อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ โดยทางรถยนต์ประมาณ 457 กิโลเมตร และโดยทางรถไฟประมาณ 420 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 8,124.056 ตารางกิโลเมตร ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดร้อยเอ็ด และมหาสารคาม ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดศรีสะเกษ ทิศใต้ ติดต่อกับราชอาณาจักรกัมพูชา ทิศตะวันตก ติดต่อกับจังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อําเภอ คือ อําเภอเมืองสุรินทร์ อําเภอชุมพลบุรี อําเภอท่าตูม อําเภอจอมพระ อําเภอปราสาท อําเภอกาบเชิง อําเภอรัตนบุรี อําเภอสนม อําเภอศรีขรภูมิ อําเภอสังขะ อําเภอลําดวน อําเภอบัวเชด อําเภอสําโรงทาบ
การเดินทางไป จังหวัดสุรินทร์ ทางรถยนต์ สามารถใช้เส้นทางได้ 2 เส้นทาง ได้แก่ 1.ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) แล้วแยก เข้าสู่เส้นทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) ที่จังหวัดสระบุรี และเดินทางเข้าสู่จังหวัดนครราชสีมา ตรงเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 224 นครราชสีมา อําเภอโชคชัย แยกซ้ายสู่ทางหลวงหมายเลข 24 โชคชัย-อุดมเดช พอถึงอําเภอปราสาทแล้วแยกซ้ายใช้เส้นทางหมายเลข 214 เข้าสู่ตัวเมืองสุรินทร์ 2. ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) แล้วแยกเข้าสู่เส้นทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) ที่จังหวัดสระบุรี และเดินทางเข้าสู่จังหวัดนครราชสีมาผ่านจังหวัดบุรีรัมย์ตรงเข้าสู่ตัวจังหวัดสุรินทร์ โดยใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 226
ทางรถโดยสารประจําทาง จากกรุงเทพฯ มีรถโดยสารประจําทางออกจากสถานีขนส่งสายตะวันออกเฉียงเหนือ ถนนกําแพงเพชร 2 ทุกวัน ติดต่อขอทราบรายละเอียดได้ที่ โทร.936-2852-66
ทางรถไฟ มีรถไฟออกจากสถานีรถไฟกรุงเทพฯ( สถานีหัวลําโพง ) ทุกวัน รายละเอียดสอบถามได้ที่ หน่วยบริการเดินทางการรถไฟแห่ง ประเทศไทย โทร. 223-7010 และ 223-7020
ระยะทางจากอําเภอเมืองสุรินทร์ไปยังอําเภอต่างๆ อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอลําดวน ระยะทาง 25 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอจอมพระ ระยะทาง 26 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอปราสาท ระยะทาง 28 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอศีขรภูมิ ระยะทาง 34 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอสังขะ ระยะทาง 49 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอสนม ระยะทาง 50 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอท่าตูม ระยะทาง 52 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอกาบเชิง ระยะทาง 52 กิโลเมตร อําเภอเมืองสุรินทร์ - อําเภอสําโรงทาบ ระยะทาง 54 กิโลเมตร
ระยะทางจากจังหวัดสุรินทร์ไปยังจังหวัดใกล้เคียง จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดบุรีรัมย์ ระยะทาง 111 กิโลเมตร จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดยโสธร ระยะทาง 135 กิโลเมตร จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดร้อยเอ็ด ระยะทาง 137 กิโลเมตร จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดศรีสะเกษ ระยะทาง 143 กิโลเมตร จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดมหาสารคาม ระยะทาง 177 กิโลเมตร จังหวัดสุรินทร์ - จังหวัดนครราชสีมา ระยะทาง 198 กิโลเมตร
จังหวัดสุรินทร์เป็นดินแดนที่มีช้างมากมาแต่โบราณชาวเมืองในอดีต หรือที่เรียกว่า ส่วย ได้จับช้างป่ามาฝึกเพื่อใช้เป็นพาหนะ และขนส่งช้าง และการควบคุมบังคับขี่ช้างของชาวสุรินทร์ได้เคยทําชื่อเสียงให้แก่ประเทศไทยมาแล้ว และเมื่อ การแสดงของช้างได้ถือกําเนิดขึ้นมาเมื่อ พ.ศ. 2503 นั้น ทําให้นามของจังหวัดสุรินทร์เป็นที่รู้จักกันดีในหมู่นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ
งานแสดงของช้างจังหวัดสุรินทร์ ได้กําหนดจัดงานนี้ในวันเสาร์ อาทิตย์ กลางเดือนพฤศจิกายนของทุกปี ถือเป็นงานประจําปีระดับชาติ แต่ละปีจะมีนักท่องเที่ยวทั่วทุกมุมโลกมาร่วมชมงานนี้ เป็นงานแสดงที่ยิ่งใหญ่ที่นําชื่อเสียงมาสู่ประเทศไทย และจังหวัดสุรินทร์ การแสดงของช้างประกอบด้วยการแสดงคล้องช้าง การชักคะเย่อระหว่างคนกับช้าง ช้างแข่งฟุตบอล ช้างเต้นระบําขบวนพาเหรด ขบวนช้างศึก รวมทั้งการแสดงศิลปะพื้นเมือง เช่น รําเรือมอัมเร เซิ้งบั้งไฟ ฯลฯ โดยได้รับความร่วมมือจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย(ททท.)ในด้านการโฆษณาประชาสัมพันธ์ตลอดจน การอํานวยความสะดวกในด้านต่างๆ
