หรือ พระธาตุอานนท์ ตั้งอยู่บริเวณหน้าอุโบสถ เป็นพระธาตุเก่าแก่ที่สำคัญองค์หนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ( ภาคอีสาน ) ลักษณะเจดีย์เป็นทรงสี่เหลี่ยม ส่วนยอดคล้ายกับพระธาตุพนม จังหวัดนครพนม ภายในพระธาตุบรรจุอัฐธาตุของพระอานนท์ การก่อสร้างได้รับอิทธิพลศิลปะจากประเทศลาว สร้างขึ้นเมื่อปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาถึงต้นรัตนโกสินทร์ ซึ่งตรงกับประวัติการตั้งเมืองและประวัติของวัดมหาธาตุฉบับหนึ่งว่า สร้างราว พ.ศ.2321 โดยท้าวหน้า ท้าวคำสิงห์ ท้าวคำผา ซึ่งแต่เดิมเป็นเสนาบดีเก่าของกรุงศรีสัตนาคนหุต (เวียงจันทร์) ต่อมาได้อพยพผู้คนภายใต้การนำของพระวอ พระตา ประมาณปีพ.ศ.2313-2319 มาตั้งถิ่นฐาน ณ ที่นี้ ลักษณะพระธาตุ เป็นฐานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ยาวด้านละ 81 เมตร ก่ออิฐถือปูนเอวฐานคอดเป็นรูปบัวคว่ำบัวหงาย เหนือขึ้นไปเป็นเรือนธาตุมีซุ้ม 4 ทิศ ประดิษฐานพระพุทธรูปประทับยืน ส่วนยอดพระธาตุมียอดปลีเล็กแซมทั้ง 4 ด้าน ยอดกลางทรงสี่เหลี่ยมสอบ มี 2 ชั้น รูปแบบการก่อสร้างคล้ายกับพระธาตุก่องข้าวน้อย และทางวัดจะจัดให้มีงานสมโภชพระธาตุอานนท์ ขึ้นเป็นประจำทุกปีในเดือนมีนาคม
ที่อยู่ : อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร
